Examine the role of the UNESCO Memory of the World Programme in preserving India’s documentary heritage. Highlight recent inclusions.
Introduction
Documentary heritage—comprising manuscripts, archives, rare books, inscriptions, and audiovisual records—forms the backbone of a nation’s historical memory and cultural identity. Recognising the growing threats to such heritage from deterioration, neglect, conflict, and technological obsolescence, UNESCO launched the Memory of the World (MoW) Programme in 1992. The programme seeks to identify, preserve, and ensure universal access to documentary heritage of outstanding value. For a civilisation like India, with a long tradition of written knowledge across languages and regions, the MoW Programme plays a crucial role in safeguarding its intellectual and cultural legacy.
Role of the UNESCO Memory of the World Programme in Preserving India’s Documentary Heritage
1. Global Recognition and Visibility
The MoW Programme provides international recognition to documentary heritage that has universal significance. Inclusion in the International or Regional Registers brings global visibility to India’s manuscripts, literary works, and archival collections. This recognition enhances scholarly interest, promotes cultural diplomacy, and strengthens India’s soft power by showcasing its civilisational contributions to the world.
2. Preservation and Conservation Support
Many of India’s documentary treasures are vulnerable due to factors such as fragile materials, climatic conditions, and inadequate storage. The MoW Programme emphasises:
- Scientific conservation techniques
- Preventive preservation
- Digitisation of rare and endangered documents
Through these measures, the programme helps mitigate risks of irreversible loss and ensures long-term preservation of India’s documentary heritage.
3. Promotion of Digitisation and Access
A key objective of the MoW Programme is universal access to documentary heritage. By encouraging digitisation, cataloguing, and dissemination, it helps transform traditionally restricted archival materials into accessible resources for researchers, students, and the public. This democratisation of knowledge strengthens academic research and cultural awareness within and outside India.
4. Strengthening National and Regional Registers
The MoW framework encourages countries to develop national and regional registers. India has taken steps to identify documentary heritage of national importance, thereby creating a structured mechanism for documentation and preservation. These registers act as a pipeline for future international nominations and promote coordination among archives, libraries, and cultural institutions.
5. Capacity Building and Awareness
The programme fosters training of archivists, librarians, and heritage professionals. It also raises public awareness about the value of documentary heritage, encouraging community participation and government support for archival preservation.
Recent Inclusions Related to India
India’s engagement with the UNESCO Memory of the World Programme has gained momentum in recent years, leading to significant inclusions:
1. Bhagavad Gita and Nāṭyaśāstra (International Register)
In 2025, two seminal Indian texts—the Bhagavad Gita and Bharata Muni’s Nāṭyaśāstra—were inscribed in the UNESCO Memory of the World International Register.
- The Bhagavad Gita represents a synthesis of philosophy, ethics, and spirituality that has influenced global thought.
- The Nāṭyaśāstra is the foundational treatise on Indian performing arts, covering drama, dance, and music.
Their inclusion underscores India’s contribution to world philosophy, aesthetics, and cultural theory.
2. Asia-Pacific Regional Register Inscriptions (2024)
India secured the inscription of three major literary works in the Memory of the World Asia-Pacific Regional Register:
- Ramcharitmanas by Tulsidas
- Panchatantra, an ancient collection of moral fables
- Sahrdayāloka-Locana, a significant text in classical Indian literary criticism
These works highlight India’s rich traditions of devotion, ethical instruction, and literary theory, as well as their cross-cultural influence.
3. Earlier Recognised Collections
Previously recognised Indian documentary heritage includes:
- Shaiva manuscripts from Pondicherry, reflecting centuries of religious and philosophical scholarship
- Ancient Vedic manuscripts, representing some of the oldest surviving textual traditions in the world
These inscriptions demonstrate the diversity and continuity of India’s documentary heritage across regions and disciplines.
Conclusion
The UNESCO Memory of the World Programme plays a vital role in preserving India’s documentary heritage by providing global recognition, promoting conservation and digitisation, enhancing accessibility, and strengthening institutional capacity. Recent inclusions such as the Bhagavad Gita, Nāṭyaśāstra, Ramcharitmanas, and Panchatantra reaffirm India’s enduring intellectual and cultural contributions to humanity. Sustained engagement with the MoW Programme will ensure that India’s documentary legacy is preserved not merely as relics of the past, but as living sources of knowledge for future generations.
TAMIL VERSION
இந்தியாவின் ஆவணப் பாரம்பரியத்தைப் பாதுகாப்பதில் யுனெஸ்கோ ‘உலகின் நினைவகம்’ (MoW) திட்டத்தின் பங்கு
அறிமுகம்
ஆவணப் பாரம்பரியம் என்பது கையெழுத்துப் பிரதிகள், காப்பகங்கள், அரிய புத்தகங்கள், கல்வெட்டுகள் மற்றும் ஆடியோ-விஷுவல் பதிவுகளை உள்ளடக்கியது. இது ஒரு நாட்டின் வரலாற்று நினைவகம் மற்றும் கலாச்சார அடையாளத்தின் முதுகெலும்பாக அமைகிறது. சிதைவு, புறக்கணிப்பு, மோதல்கள் மற்றும் தொழில்நுட்பப் பழைமை போன்றவற்றால் இத்தகைய பாரம்பரியத்திற்கு ஏற்படும் அச்சுறுத்தல்களை உணர்ந்து, யுனெஸ்கோ 1992-ல் ‘உலகின் நினைவகம்’ (Memory of the World – MoW) திட்டத்தைத் தொடங்கியது. இத்திட்டம் சிறந்த மதிப்புமிக்க ஆவணப் பாரம்பரியங்களைக் கண்டறிந்து, பாதுகாக்கவும் மற்றும் அவை அனைவருக்கும் கிடைப்பதை உறுதி செய்யவும் பாடுபடுகிறது. மொழிகள் மற்றும் பிராந்தியங்கள் கடந்து நீண்ட கால அறிவு மரபைக் கொண்ட இந்தியா போன்ற ஒரு நாகரிகத்திற்கு, அதன் அறிவுசார் மற்றும் கலாச்சார பாரம்பரியத்தைப் பாதுகாப்பதில் இந்த MoW திட்டம் முக்கியப் பங்கு வகிக்கிறது.
இந்தியாவின் ஆவணப் பாரம்பரியத்தைப் பாதுகாப்பதில் MoW திட்டத்தின் பங்கு
1. உலகளாவிய அங்கீகாரம் மற்றும் தெரிவுநிலை MoW திட்டம் உலகளாவிய முக்கியத்துவம் வாய்ந்த ஆவணப் பாரம்பரியத்திற்கு சர்வதேச அங்கீகாரத்தை வழங்குகிறது. சர்வதேச அல்லது பிராந்தியப் பதிவேடுகளில் சேர்க்கப்படுவது இந்தியாவின் கையெழுத்துப் பிரதிகள், இலக்கியப் படைப்புகள் மற்றும் காப்பகத் தொகுப்புகளுக்கு உலகளாவியத் தெரிவுநிலையைக் கொண்டுவருகிறது. இந்த அங்கீகாரம் அறிஞர்களின் ஆர்வத்தை அதிகரிப்பதோடு, கலாச்சார ரீதியான உறவுகளை (Cultural Diplomacy) மேம்படுத்தவும், இந்தியாவின் அறிவுசார் பங்களிப்பை உலகுக்குக் காட்டுவதன் மூலம் நாட்டின் ‘மென்மையான வலிமையை’ (Soft Power) வலுப்படுத்தவும் உதவுகிறது.
2. பாதுகாப்பு மற்றும் பராமரிப்பு ஆதரவு இந்தியாவின் பல ஆவணப் பொக்கிஷங்கள் எளிதில் சேதமடையக்கூடிய பொருட்கள், காலநிலை மாற்றங்கள் மற்றும் போதுமான சேமிப்பு வசதிகள் இல்லாத காரணங்களால் அழியும் நிலையில் உள்ளன. MoW திட்டம் பின்வருவனவற்றை வலியுறுத்துகிறது:
- அறிவியல் ரீதியான பாதுகாப்பு நுட்பங்கள்.
- தடுப்புப் பாதுகாப்பு முறைகள் (Preventive preservation).
- அரிய மற்றும் அழியும் நிலையில் உள்ள ஆவணங்களை டிஜிட்டல் மயமாக்கல். இந்த நடவடிக்கைகள் மூலம், ஈடுசெய்ய முடியாத இழப்புகளைத் தடுத்து, இந்தியாவின் ஆவணப் பாரம்பரியத்தை நீண்ட காலத்திற்குப் பாதுகாக்க இத்திட்டம் உதவுகிறது.
3. டிஜிட்டல் மயமாக்கல் மற்றும் அணுகலை மேம்படுத்துதல் அனைத்து மக்களும் இந்த ஆவணப் பாரம்பரியத்தை அணுகுவதை உறுதி செய்வதே இத்திட்டத்தின் முக்கிய நோக்கமாகும். டிஜிட்டல் மயமாக்கல், பட்டியலிடுதல் மற்றும் பரப்புதல் ஆகியவற்றை ஊக்குவிப்பதன் மூலம், கட்டுப்படுத்தப்பட்ட காப்பகப் பொருட்கள் ஆராய்ச்சியாளர்கள், மாணவர்கள் மற்றும் பொதுமக்களுக்குக் கிடைக்கக்கூடிய வளங்களாக மாற்றப்படுகின்றன. இந்த அறிவுப் பகிர்வு இந்தியாவிற்கு உள்ளேயும் வெளியேயும் கல்வி ஆராய்ச்சி மற்றும் கலாச்சார விழிப்புணர்வை வலுப்படுத்துகிறது.
4. தேசிய மற்றும் பிராந்தியப் பதிவேடுகளை வலுப்படுத்துதல் தேசிய மற்றும் பிராந்தியப் பதிவேடுகளை உருவாக்க நாடுகளை இத்திட்டம் ஊக்குவிக்கிறது. தேசிய முக்கியத்துவம் வாய்ந்த ஆவணப் பாரம்பரியங்களைக் கண்டறிய இந்தியா பல நடவடிக்கைகளை எடுத்துள்ளது. இந்தப் பதிவேடுகள் எதிர்கால சர்வதேச பரிந்துரைகளுக்கான ஒரு வழியாகச் செயல்படுவதுடன், காப்பகங்கள், நூலகங்கள் மற்றும் கலாச்சார நிறுவனங்களுக்கு இடையே ஒருங்கிணைப்பை ஊக்குவிக்கின்றன.
5. திறன் மேம்பாடு மற்றும் விழிப்புணர்வு இத்திட்டம் காப்பகக் காப்பாளர்கள், நூலகர்கள் மற்றும் பாரம்பரியத் துறை வல்லுநர்களுக்கான பயிற்சியை அளிக்கிறது. மேலும், ஆவணப் பாரம்பரியத்தின் மதிப்பு குறித்து பொதுமக்களிடையே விழிப்புணர்வை ஏற்படுத்தி, சமூகப் பங்கேற்பு மற்றும் அரசாங்க ஆதரவை ஊக்குவிக்கிறது.
இந்தியா தொடர்பான சமீபத்திய சேர்க்கைகள்
யுனெஸ்கோவின் உலகின் நினைவகம் திட்டத்தில் இந்தியாவின் ஈடுபாடு சமீபத்திய ஆண்டுகளில் வேகம் பெற்றுள்ளது, இது சில முக்கியச் சேர்க்கைகளுக்கு வழிவகுத்தது:
1. பகவத் கீதை மற்றும் நாட்டிய சாஸ்திரம் (சர்வதேச பதிவேடு) 2025-ஆம் ஆண்டில், இந்தியாவின் மிக முக்கியமான இரண்டு நூல்களான பகவத் கீதை மற்றும் பரத முனியின் நாட்டிய சாஸ்திரம் ஆகியவை யுனெஸ்கோ உலகின் நினைவகம் சர்வதேச பதிவேட்டில் சேர்க்கப்பட்டன.
- பகவத் கீதை: இது தத்துவம், அறநெறி மற்றும் ஆன்மீகத்தின் ஒருமித்த தொகுப்பாகத் திகழ்ந்து உலகளாவியச் சிந்தனையில் ஆதிக்கம் செலுத்துகிறது.
- நாட்டிய சாஸ்திரம்: இது நாடகம், நடனம் மற்றும் இசை ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய இந்தியக் கலைகளின் அடிப்படை நூலாகும். இவற்றின் சேர்க்கை உலகத் தத்துவம், அழகியல் மற்றும் கலாச்சாரக் கோட்பாடுகளுக்கு இந்தியாவின் பங்களிப்பை உறுதிப்படுத்துகிறது.
2. ஆசிய-பசிபிக் பிராந்தியப் பதிவேடு சேர்க்கைகள் (2024) 2024-ல் மூன்று முக்கிய இலக்கியப் படைப்புகளை ஆசிய-பசிபிக் பிராந்தியப் பதிவேட்டில் இந்தியா சேர்த்தது:
- துளசிதாசரின் ராமசரிதமானஸ்.
- நீதிக் கதைகளின் தொகுப்பான பஞ்சதந்திரம்.
- செவ்வியல் இந்திய இலக்கியத் திறனாய்வின் முக்கிய நூலான சகிருதயாலோக-லோச்சனா (Sahrdayāloka-Locana). இப்படைப்புகள் இந்தியாவின் பக்தி, நெறிமுறை போதனைகள் மற்றும் இலக்கியக் கோட்பாடுகளின் செழுமையை உலகிற்குப் பறைசாற்றுகின்றன.
3. முன்னரே அங்கீகரிக்கப்பட்ட தொகுப்புகள் இதற்கு முன்னதாக அங்கீகரிக்கப்பட்ட சில முக்கிய இந்திய ஆவணங்கள்:
- புதுச்சேரியின் சைவ கையெழுத்துப் பிரதிகள்: இவை பல நூற்றாண்டுகால சமய மற்றும் தத்துவ அறிவைப் பிரதிபலிக்கின்றன.
- பண்டைய வேத கையெழுத்துப் பிரதிகள்: இவை உலகில் இன்று எஞ்சியிருக்கும் மிகப் பழமையான உரை மரபுகளில் சிலவாகும்.
முடிவுரை
யுனெஸ்கோ ‘உலகின் நினைவகம்’ திட்டம் உலகளாவிய அங்கீகாரம் அளிப்பதன் மூலமும், டிஜிட்டல் மயமாக்கல் மற்றும் பாதுகாப்பை ஊக்குவிப்பதன் மூலமும் இந்தியாவின் ஆவணப் பாரம்பரியத்தைப் பாதுகாப்பதில் முக்கியப் பங்காற்றுகிறது. பகவத் கீதை, நாட்டிய சாஸ்திரம், ராமசரிதமானஸ் மற்றும் பஞ்சதந்திரம் போன்ற சமீபத்திய சேர்க்கைகள் மனிதகுலத்திற்கு இந்தியாவின் நீடித்த அறிவுசார் மற்றும் கலாச்சார பங்களிப்புகளை மீண்டும் உறுதிப்படுத்துகின்றன. இத்திட்டத்துடனான தொடர்ச்சியான ஈடுபாடு, இந்தியாவின் ஆவணப் பாரம்பரியத்தை வெறும் கடந்த காலச் சின்னங்களாக மட்டும் பார்க்காமல், எதிர்கால சந்ததியினருக்கான வாழும் அறிவு ஆதாரங்களாகப் பாதுகாப்பதை உறுதி செய்யும்.
